Μια ιστορία θα σας πω…

Με αφορμή τις τελευταίες μέρες που βλέπουμε και διαβάζουμε πιο πολύ από αγωνίσματα και αθλητές στους Ολυμπιακούς Αγώνες για ρατσισμό, για “μαύρους”, “άσπρους”, “κίτρινους”, “πορτοκαλί”, ας δούμε μια μικρή ιστορία για το πώς ένας λευκός έκανε καλύτερη τη ζωή των έγχρωμων αθλητών στις ΗΠΑ και στην ουσία άλλαξε την μοίρα τους στο μπάσκετ και όχι μόνο.

Μεταφερόμαστε στο μακρινό καλοκαίρι του 1965 στο Τέξας, μια πολιτεία με κατεξοχήν ρατσιστικές διαθέσεις. Στο άσημο κολέγιο Tεξας Γουέστερν (σημερινό UTEP), προπονητής είναι ήδη για μια τετραετία ο… λευκός Ντον Χάσκινς. Προσπαθώντας να επανδρώσει την ομάδα, επισκέπτεται διάφορα μέρη όπου πραγματοποιούνται αγώνες και προσπαθεί να πείσει τους παίκτες να υπογράψουν στην ομάδα του. Όπως είπαμε όμως το κολέγιο είναι άσημο και οι πρωτοκλασάτοι δεν συζητάνε καν το ενδεχόμενο μετακίνησής τους σε αυτό. Μη μπορώντας να πείσει τους παίκτες, αποφασίζει να κάνει κάτι όχι μόνο πρωτοποριακό για την εποχή, αλλά και πολύ ριψοκίνδυνο από πολλές απόψεις. Αποφασίζει, ψάχνει, εντοπίζει και πείθει επτά… μαύρους αθλητές με πλούσια προσόντα, αλλά που λόγω χρώματος δεν θα μπορούσαν ποτέ να πάνε στα διάσημα κολέγια όπως του Κεντάκι, να αγωνιστούν στο Tέξας Γουέστερν. Η τοπική κοινωνία δεν δέχεται με μεγάλη ευχαρίστηση αυτή την κίνηση. Η δυσπιστία ήταν μεγάλη, αλλά ο Χάσκινς βλέπει όλα τα άλλα στους παίκτες αυτούς εκτός από αυτό που βλέπανε οι άλλοι. Το χρώμα. Το πρωτάθλημα ξεκινάει και το Τέξας Γουέστερν πραγματοποιεί εκπληκτικές εμφανίσεις. Οι επιθέσεις εναντίον των παικτών στον Νότο όπου πηγαίνουν για αγώνες δεν λυγίζουν την ομάδα, που φτάνει μέχρι το final four του Μέριλαντ την άνοιξη του 1966 μετά από ένα δραματικό παιχνίδι, αποκλείοντας το Κάνσας μετά από δυο παρατάσεις με 81-80.

Εκεί ξεπερνάει το εμπόδιο της Γιούτα στον ημιτελικό με 85-78 και πλέον στον τελικό περιμένει το μεγάλο Κεντάκι του προπονητή του 20ο αιώνα για την Αμερική, Άντολφ Ραπ. Παρά τις μεγάλες νίκες και τον θόρυβο που δημιουργήθηκε γύρω από το άσημο αυτό κολέγιο που έφτανε στον τελικό, τα σχόλια για την ανεπάρκεια των μαύρων αθλητών να ηγηθούν μιας τέτοιας προσπάθειας και να φτάσουν στην κορυφή ήταν στην ημερήσια διάταξη… στα αυτιά του Ντόν Χάσκινς. Και εκεί αποφασίζει να κάνει κάτι που χρόνια αργότερα ο ίδιος θα παραδεχτεί ότι δεν περίμενε ποτέ να έχει τέτοιο αντίκτυπο και να αποτελέσει τον θεμέλιο λίθο για την είσοδο των μαύρων αθλητών στα μεγάλα κολλέγια. Καλεί και τους 12 αθλητές του στο γήπεδο παραμονές του αγώνα και τους ανακοινώνει τα ονόματα που θα αγωνιστούν στον τελικό απέναντι στο Κεντάκι. Γουόρσλι, Κέιτζερ, Άρτίς, Λάτιν, Φλόιρνοι, Σίντ και το μεγάλο αστέρι Μπόμπι Τζο Χίλ. Σύνολο επτά. Όλοι οι έγχρωμοι της ομάδας.

Ή ώρα των μαύρων αθλητών είχε φτάσει. Στο γήπεδο κατά την παρουσίαση των ομάδων επικρατεί παγωμάρα. Πέντε λευκοί από το Κεντάκι και πέντε μαύροι από το Τέξας Γουέστερν παρατεταγμένοι στο γήπεδο. Το παιχνίδι ξεκινάει και τα πρώτα λεπτά βρίσκει τις δυο ομάδες κοντά στο σκορ, αλλά σιγά-σιγά το Τέξας Γουέστερν παίρνει ένα προβάδισμα και κλείνει το ημίχρονο προηγούμενο με 39-34. Παρόλα αυτά όλοι πιστεύουν ότι το Κεντάκι εύκολα ή δύσκολα θα πάρει το παιχνίδι. Ο μύθος των νέγρων αθλητών με τα αθλητικά προσόντα, αλλά όχι την ανάλογη πνευματική δύναμη καταρρέει στα επόμενα 20 λεπτά. Το Τέξας Γουέστερν όχι μόνο αντέχει στην αντεπίθεση του Κεντάκι, αλλά παίρνει και την νίκη με 72-65. Δεν ήταν απλά μια νίκη ενός άσημου κολεγίου. Ήταν η ΑΠΟΜΥΘΟΠΟΙΗΣΗ απόψεων και μύθων γύρω από την επάρκεια ανθρώπων σε κάτι, όχι λόγω τον προσόντων τους, αλλά λόγω του χρώματός τους. Την επόμενη χρονιά το Κεντάκι δέχεται για πρώτη φορά έγχρωμο αθλητή στο δυναμικό του. Τα λόγια του Πατ Ράιλι, τότε μεγάλου αστεριού του Κεντάκι, είναι ενδεικτικά: “ήταν καλύτεροι από εμάς πιο γρήγοροι πιο αθλητικοί. Ήταν το μέλλον που ερχόταν και κανείς δεν θα μπορούσε να σταματήσει”. Ο Ντον Χάσκινς προσπάθησε να απομυθοποιήσει λίγο την τακτική του, δηλώνοντας χρόνια αργότερα ότι: “Το μόνο που έκανα ήταν να βάλω τους πέντε καλύτερους μου παίκτες στο παρκέ”. Και ο ίδιος ήξερε όμως ότι δεν ήταν αλήθεια αυτό. Είχε ήδη γράψει ιστορία με την νίκη μα πάνω από όλα με το όραμα που έδωσε σε χιλιάδες παιδιά στην Αμερική να διεκδικήσουν τα όνειρα τους και το χρώμα τους να το θεωρούν σύμμαχο τους και όχι εχθρό τους στην προσπάθεια που κατέβαλλαν.

Το έπος του Τέξας Γουέστερν καθώς και οι ανθρωπιστικές του προεκτάσεις αποτέλεσαν την αφορμή για την δημιουργία της ταινίας “glory roadτο 2005”.